Mathias Clermonts
1688-1763
Mathias Clermonts. Geboren in de zomer van 1688. Mathias trouwde later met de Belgische Elisabeth Wenmeckers. Zij is afkomstig uit Stockem. Een Belgisch dorp net over de landsgrens. Hemelsbreed 10 kilometer van Elsloo af.
Kinderen kregen ze minimaal drie. Alle drie geboren in Elsloo.
Hun huwelijk kan ook in Elsloo zijn geweest of in Stockem. Helaas heb ik daar geen gegevens over gevonden.
Geboortenaam
Mathias Clermonts
Elisabeth Wenmeckers
Michael Cleremont
Petrus Clermons
Nicolaus Clermonts
Doop datum
08-08-1688
20-07-1693
02-12-1720
19-02-1723
15-08-1729
Geboorteplaats
Elsloo
Stockem (Bel.)
Elsloo
Elsloo
Elsloo
Overlijdingsdatum
30-10-1763
19-12-1770
04-11-1790
13-11-1773
19-04-1760
Overlijdingsplaats
Elsloo
Elsloo
Elsloo
Valkenburg
Elsloo
Getrouwd met
E. Wenmeckers
M. Clermonts
A. Alberts
M.C. Peters
Trouwdatum
..-..-....
..-..-....
08-02-1750
11-10-1750
Bijzonderheden
Twee keer getrouwd
Stokkem was een kleine, versterkte plaats met marktrechten, gelegen op een iets hoger terras aan de Maas. De bevolking leefde van landbouw, visserij, ambacht en in beperkte mate van handel over de rivier. De katholieke kerk bepaalde het ritme van het dagelijks leven: de parochie van Sint-Elisabeth vormde het hart van de gemeenschap.
Aan de overkant van de Maas lag Elsloo. Toch merkten gewone boeren en ambachtslieden weinig van de grens: taal, geloof en gewoonten waren vrijwel identiek aan die van hun buren aan de overzijde.
De bewoners van beide dorpen vormden een hecht netwerk van families die elkaar regelmatig ontmoetten op markten, bij het oogstwerk of in de kerk. Huwelijken tussen inwoners van Elsloo en Stokkem kwamen dan ook veel voor — men kende elkaar, sprak dezelfde dialecten en de rivier vormde in deze tijd nauwelijks een obstakel.
Sint Augustinuskerk
De Sint Augustinuskerk van Elsloo.
De vader van Mathias Clermonts - Nicolaus trouwde al in 1687 in de Sint Augustinuskerk te Elsloo.
Waarschijnlijk zoon Mathias in de periode tussen 1715 en 1720.
Van deze periode zijn helaas de kerkelijke archieven verloren gegaan. De andere twee kinderen van Nicolaus zouden er ook getrouwd kunnen zijn.
De kerk stond er in ieder geval al sinds het jaar 1459. Voorgaande kerk was bij zware overstromingen van de Maas tezamen met het kasteel en een groot deel van het dorp in de Maas verdwenen.
De Sint Augustinus was een gotische kerk, in mergel en zandsteen opgetrokken, ze was 14,7 x 7,6 meter.
Het priesterkoor lag op de plaats van de huidige grote grafkapel. De kerk was toegewijd aan de H. Augustinus van Hippo en werd ingewijd op het feest van St. Dionysius, 9 oktober. Buiten een altaar en een doopvont dat nog steeds gebruikt wordt, waren er vrijwel geen meubelen in deze kerk.
In de loop der tijd werden de muren bouwvallig en werden zij overeind gehouden door stutten. In 1588 was al sprake van de slechte toestand van het bouwwerk uiteindelijk werd de kerk afgebroken in 1840.
Voor de bewoners van Meers was de kerkgang niet makkelijk, de parochiekerk van de Elsloose St-Augustinus parochie lag op 40 minuten wandelen.
Rekem vs Stein
In de herfst van 1723 liep de spanning voor de inwoners van Kleine Meers hoog op langs de oevers van de Maas, precies op de grens tussen het huidige België en Nederland. Aan de westzijde, in het Rijksgraafschap Rekem (ook wel Reckheim genoemd), begon de graaf met het aanleggen van een rivierdijk. Zijn doel?
Zijn nieuw gewonnen land beschermen én stilletjes een beetje meer grond van de overkant annexeren.
Aan de oostzijde van de Maas, in het Vrije Rijksheerlijkheid Stein, kon men dit niet zomaar laten gebeuren. De heer van Stein, graaf van Merode, sloeg alarm. Op zijn bevel legden oudere dorpsbewoners van Stein en Klein Meers verklaringen af: de plek waar de Rekemnaren aan het werk waren, behoorde volgens hen tot hun eigen rechtsgebied.
Een officiële waarschuwing werd op 29 oktober naar Rekem gestuurd om het werk te staken. Zonder resultaat. Toen de heer van Stein vervolgens om hulp vroeg aan zijn burgemeester, kreeg hij nul op het rekest: de gemeente wilde geen mensen of middelen inzetten zonder expliciete opdracht. “En als er doden vallen,” zei de burgemeester, “wie richt die dan weer op?”
Op 5 november escaleerde het. Reckheim werkte verder aan de dijk, nu met gewapende bescherming. Volgens getuigen stonden er maar liefst 500 gewapende mannen met drie kanonnen opgesteld tegenover Stein – waar slechts acht of negen mannen de verdediging vormden. Toch lieten zij zich niet zomaar wegdrukken: ze riepen naar de overkant, zwaaiden met hoeden, en schoten als waarschuwing een paar keer in de Maas. Reckheim reageerde – met musketvuur én een kanonschot. Uiteindelijk zochten de Rekemnaren dekking in de struiken, vanwaaruit ze het vuur voortzetten.
Hoe dit schermutseling afliep, blijft onbekend. Maar we weten wel: het was een gebeurtenis die diepe indruk maakte.
En wat heeft dit met de familie Clermonts te maken?
Alles. Want in datzelfde jaar woonden Mathias Clermonts (35) en zijn vrouw Elisabeth Wenmeckers (30) aan de Koeweijde in Kleine Meers – een straat aan de rand van het dorp. Bijna tegen de Maas en deze straat kwam precies uit op de plek waar dit conflict zich afspeelde. Ze konden het letterlijk vanuit hun huis zien gebeuren. Hun oudste zoon was toen drie jaar en negen maanden later werd hun tweede zoon geboren: Peter Clermons.
Het gezin Clermont stond dus, zonder twijfel, op de eerste rij bij dit bijzondere hoofdstuk in onze lokale geschiedenis.