Deze pagina gaat over de aangetrouwden. Een item waar ik tot op heden nog onvoldoende tijd aan besteed heb. De informatie is daardoor enigzins beperkt.
Van de Goor
Van Duitse afkomst, met een Limburgs hart
Elisabeth — oftewel Lies — kwam uit Duitsland. Tja, we kunnen er niet omheen 😉
Geboren en getogen in Düsseldorf, maar hoe Duits was ze eigenlijk? Dat is lastig te zeggen, zeker voor mij, want ik heb haar nooit persoonlijk gekend.
​
Wat wél met zekerheid vermeld kan worden is dat Lies op 18 september 1916, samen met haar ouders, broers en zussen, verhuisde naar Nederland. Naar Roermond om precies te zijn.
Geen willekeurige keuze: haar ouders kwamen er oorspronkelijk vandaan. In zekere zin was het dus een thuiskomst.
​
1916... Je zou haast denken dat de verhuizing te maken had met de Eerste Wereldoorlog. Lies was dat toen 12 jaar oud.
Veel tijd had ze niet nodig om zich aan te passen: in 1922 trouwde ze al met haar grote liefde, Bér Clermonts — nog vóór haar achttiende.
​​
Ook dat huwelijk vond plaats in Roermond.
Bér deed daar zijn militaire dienst, vermoedelijk dat ze elkaar op die manier hebben leren kennen.
Hij woonde een tijdlang op hetzelfde adres als Lies: Buitenop 5, het ouderlijk huis van de familie van der Goor. Toch bleven ze daar niet lang: tweeënhalve week na het huwelijk verhuisden Bér en Lies al naar Eindhoven, om samen een nieuw hoofdstuk te beginnen.
Had dit te maken met werkgelegenheid? Familiebanden? Ik heb hier geen antwoord op.​
​
Hieronder zie je een familiefoto van het gezin van Henri van der Goor, de vader van Lies.
Waarschijnlijk ergens uit de jaren 50.
De van der Goor-gezichten zijn goed herkenbaar — met Lies op haar plek, en rechts van haar haar vader, Henri. Hij was schoenmaker van beroep, een ambacht dat in de familie vaker voorkwam.
Familie van der Goor met Bèr en Lies op de voorste rij uiterst links
Smit
Maria Smit – Een leven van veerkracht
Maria Smit werd geboren op 2 september 1872 om 3 uur in de middag, in de Koekschroustraat nummer 688 in Maastricht. Ze was het vierde kind in het gezin.
Pas op haar 44e verliet ze haar geboortestad om haar geluk elders te beproeven — in Eindhoven. Haar levenspad eindigde uiteindelijk in Vught, zoals te lezen in nieuwsbrief 2.
Maar wie was Maria?
We weten dat ze op jonge leeftijd haar moeder verloor — Maria was toen pas 16.
Later in haar leven zou ze zelf het onvoorstelbare meemaken: het verlies van negen van haar kinderen op jonge leeftijd. Een tragedie, maar helaas niet uitzonderlijk in die tijd. Kindersterfte kwam vaak voor. Maria, haar drie zussen en drie broers kregen samen minstens 53 kinderen — van wie er zeker 28 overleden vóór hun dertigste verjaardag.
Van Maria’s kinderen bereikten er drie de volwassenheid en trouwden. Eén bleef in Maastricht, één (Bér) woonde in Eindhoven, en de derde trok door verschillende steden: Eindhoven, Den Bosch en Nijmegen.
Maria trouwde in Maastricht, net vóór haar 21e verjaardag. Vijftig jaar later vierde ze haar gouden bruiloft, midden in de oorlogsjaren, in Eindhoven — een bijzonder moment waarover hier meer te lezen is.
Anderhalf jaar na die viering overleed haar man. Maria bleef nog dertien jaar weduwe. De laatste vijf daarvan woonde ze bij haar zoon Bér en zijn gezin in, op de Boschdijk 117 in Eindhoven. Uiteindelijk verhuisde ze naar de psychiatrische instelling in Vught, waar haar levensverhaal een stille, maar waardige afsluiting vond.
Willem Clermonts links en Maria Smit uiterst rechts in Maastricht bij aangetrouwde familie
IJzermans
Maria Catharina IJzermans – een meisje van Heer
Geboren op een zomerse 18 augustus 1830 in de gemeente Heer – toen nog een buurgemeente van Maastricht, inmiddels onderdeel ervan. Officieel heette ze bij haar geboorte Maria Catharina Janssen. Pas elf maanden later trouwden haar ouders, en toen kreeg ze bij erkenning de achternaam IJzermans (met een Z, al heette haar vader eigenlijk IJsermans met een S).
Haar familie kwam uit de streek: vaderlijke lijnen lopen naar Sint Pieter en het Belgische Vroenhoven, moederskant ging ook deels naar België, waaronder Uikhoven (bij Maasmechelen). Veel gegevens uit België zijn lastig te vinden, dus daar eindigt het spoor (voor nu).
De familie had wortels in het land. Meerdere voorouders waren tuinders. Namen als Ubachs en Schillings (ook geschreven als Schillinx of Schellincx) komen voor – families met aanzien in Heer en Keer.
De Schillinx-familie blijkt zelfs een sleutelrol te hebben gespeeld in de lokale geschiedenis. In de 18e eeuw werd Petrus Schillinx, een voorouder van Maria, gevraagd om te helpen bij de aflossing van een Franse contributie – hij wist samen met twee anderen een rijke Maastrichtenaar over te halen het dorp te helpen met een lening. Een stukje geschiedenis waaruit blijkt dat deze familie meetelde.
Smeets
Maria Smeets – kleindochter van drie bokkenrijders
Maria Smeets trouwde met Joannes Clermonts, kleinzoon van Peter Clermond – de vermeende bokkenrijder die in gevangenschap overleed. Maar Maria zelf had óók een indrukwekkende (en donkere) familielijn: twee van haar grootvaders kwamen net als Peter om als vermeende bokkenrijders.
Haar vadersvader, Joannes "Janneke" Smeets, was een boer uit Haasdal. Hij werd in 1774 na foltering opgehangen. Aan moederszijde troffen we Willem "Op gen Oord" Haeghmans, ook boer uit Haasdal, die op 7 maart 1775 werd opgepakt, meerdere keren gemarteld, en op 22 juni 1775 aan de galg gehangen in Klimmen. Maria’s beide ouders verloren dus hun vader op jonge leeftijd, begin twintig – door het stigma van de bokkenrijders.
Wat deze mannen echt gedaan hebben, weten we niet. Er zijn geen persoonlijke verklaringen overgeleverd. Alles wat we over de bokkenrijders weten komt van rechters, kroniekschrijvers en pamfletten – geschreven in een tijd dat de toon fel, angstig en vaak overdreven was.
Maria Elisabeth Smeets zelf werd geboren in het gehucht Klein Haasdal bij Schimmert. Op haar 26e trouwde ze in Maastricht met Joannes Clermonts, een ex-militair. Ze was toen dienstmeid van beroep. Samen kregen ze tien zonen. Eén stierf jong, de anderen hadden uiteenlopende beroepen: vijf werden porseleinwerker, één kristalslijper, één kleermaker, één wever (die naar Groningen trok), en één – onze voorvader – had geen vast beroep.
Sporck
Anna Catharina Sporck – enigskinds?
We hebben het inmiddels over (voor)ouders van iemand die al 264 jaar geleden is geboren.
Dat is lastig.
​​​
Geen broers en zussen gevonden van Anna Catherina Sporck.
Leonardus Sporcken en Anna Stijnen waren de ouders geboren respectievelijk in 1718 en 1709.
De moeder van Anna Catherina Sporck stierf al jong. Namelijk toen Anne Catherina zelf 24 jaar was.
​
Vader Leonardus Sporcken hertrouwde na overlijden van zijn vrouw nog wel op 60-jarige leeftijd
met Catharina Haessen.
Ook in Beek, dit voltrok zich op 15 februari 1778.
​
Het lijkt er op dat hij hier de zegen voor heeft gehad van zijn dochter, want Catharina Haessen was
getuige bij de aangifte van de geboorte van zijn eerstvolgende geboren kleinkind.
Peters
Maria Catharina Peters – welgestelde familie
​Maria Catharina Peters werd op 7 oktober 1722 geboren in Beek als dochter van Petrus Peters en Maria Odekercken. Zij groeide op in een gezin met meerdere kinderen, waaronder Matthias, Bastianus en Henricus.
​
Zij trouwde met Petrus Clermond en kreeg met hem meerdere kinderen. Na zijn executie bleef zij als weduwe achter met haar gezin. Na het overlijden van haar moeder in 1753 maakte haar familie deel uit van een nalatenschap waarin onder meer een huis “achter de kerk”, een weide en verschillende stukken land werden genoemd. Haar vader was werkzaam als tapper, wat blijkt uit de aanwezigheid van brandewijnsgetuig en bierstellingen in de boedel.
​
Uit een inwonerslijst van omstreeks 1796 blijkt dat Maria Catharina, toen weduwe, op ongeveer 78-jarige leeftijd nog in Beek woonde, in het gedeelte “achter de kerk”. Haar beroep wordt daarin vermeld als spinster. Zij woonde in een van de negen huizen in dat gebied, samen met meerdere huisgenoten: haar zoon Bastiaan (schoenmaker), haar dochters Elisabeth en Maria, schoonzoon Henricus Huijts (klompenmaker), hun kinderen en een jonge schoenmaker in de kost.
​
In dezelfde periode woonde haar zoon Matthias, barbier van beroep, met zijn gezin enkele huizen verderop. Binnen het huishouden en de directe omgeving kwamen verschillende ambachten voor, waaronder spinnen, schoenmaken, klompen maken en barbieren.
Uit archiefgegevens is verder bekend dat haar woning op enig moment door brand werd getroffen en daarna opnieuw werd opgebouwd.
​
Maria Catharina Peters overleed op 2 augustus 1805 in Beek.
​
​